W skrócieAby pozbyć się zapachu z butów, najpierw wyjmij i wysusz wkładki, dokładnie wysusz całe obuwie (z dala od grzejnika, np. z gazetą lub suszarką do butów), a na noc wsyp do środka sodę oczyszczoną i rano ją wytrzep. Bakterie ograniczysz dedykowanym sprayem antybakteryjnym do obuwia, a powrotowi zapachu zapobiegniesz rotacją dwóch par butów i wymianą zużytych wkładek.

Krótka odpowiedź

Jak pozbyć się zapachu z butów? Wyjmij i wysusz wkładki, dokładnie osusz buty, na noc zostaw w nich sodę oczyszczoną, a do bieżącej higieny używaj antybakteryjnego sprayu do obuwia. Klucz to usunięcie wilgoci i bakterii, które ją wykorzystują, a nie maskowanie woni perfumami. Buty noś na zmianę z drugą parą, żeby między noszeniem zdążyły wyschnąć.

Dlaczego warto nam zaufać

MATMAT to rodzinna firma z Warszawy, która produkuje profesjonalną chemię gospodarczą w Polsce nieprzerwanie od 1992 roku - to ponad 30 lat doświadczenia w recepturach do czyszczenia, odkażania i odświeżania. Na co dzień dostarczamy środki firmom sprzątającym, hotelom i klientom indywidualnym, więc problem nieprzyjemnych zapachów, w tym zapachu obuwia, znamy z praktyki, a nie z teorii.

Receptury opracowujemy i wytwarzamy sami, w naszym zakładzie pod Warszawą. Dzięki temu wiemy dokładnie, jak działają poszczególne składniki i które z nich realnie radzą sobie z bakteriami oraz pleśnią. Poniższe porady opieramy na tej wiedzy, a nie na obietnicach z reklam.

Skąd się bierze nieprzyjemny zapach z butów

Wbrew pozorom to nie sam pot pachnie - świeży pot jest niemal bezwonny. Zapach powstaje, gdy bakterie i grzyby bytujące na skórze stóp rozkładają pot i martwy naskórek, wydzielając przy tym lotne kwasy. Buty są dla nich idealnym środowiskiem: ciepło, wilgotno i ciemno.

Wilgoć. Stopy potrafią wydzielić nawet ok. 200-250 ml potu dziennie. Jeśli buty nie zdążą wyschnąć, wilgoć kumuluje się z dnia na dzień.
Bakterie i grzyby. W ciepłym, wilgotnym wnętrzu buta mikroorganizmy namnażają się bardzo szybko - już po kilku godzinach noszenia kolonie są wyraźnie większe.
Materiał obuwia. Buty z tworzyw syntetycznych słabo odprowadzają wilgoć, dlatego pachną mocniej niż obuwie ze skóry naturalnej czy z oddychających tkanin.
Brak rotacji. Noszenie tej samej pary codziennie nie daje materiałom czasu na wyschnięcie - to najczęstsza przyczyna utrwalonego zapachu.
Zaniedbane wkładki i skarpety. Wkładka chłonie najwięcej potu, a niewymieniane skarpety dokładają bakterii przy każdym założeniu.

Jak pozbyć się zapachu z butów krok po kroku

Wyjmij wkładki i sznurówki. Wkładka chłonie najwięcej potu i jest największym źródłem zapachu, dlatego trzeba ją potraktować osobno. Sznurówki wyjmij i wypierz razem z nią.
Wysusz lub wypierz wkładki. Wyjęte wkładki zostaw do wyschnięcia w przewiewnym miejscu, a tekstylne upierz ręcznie lub w pralce w woreczku. Mocno zużyte po prostu wymień na nowe - to często rozwiązuje problem w połowie.
Dokładnie wysusz buty. Wypchnij wnętrze zwiniętym papierem lub gazetą, która pochłonie wilgoć, i zostaw obuwie w przewiewnym miejscu z dala od grzejnika i kaloryfera. Jeśli masz suszarkę do butów, użyj jej zamiast kaloryfera - wysoka temperatura odkształca klej i materiał.
Wsyp sodę oczyszczoną na noc. Do suchego wnętrza wsyp łyżkę sody oczyszczonej i zostaw na noc. Soda pochłania wilgoć i neutralizuje kwaśny zapach. Rano dokładnie wytrzep ją z buta nad koszem lub umywalką.
Użyj dezodorantu lub sprayu antybakteryjnego do obuwia. Dedykowany spray do butów ogranicza bakterie i grzyby odpowiadające za woń. Stosuj go zgodnie z opisem na opakowaniu, rozpylając preparat do suchego, wywietrzonego wnętrza.
Przewietrz przed kolejnym noszeniem. Przed założeniem zostaw buty otwarte na kilka godzin w przewiewnym miejscu, żeby resztki wilgoci i preparatu zdążyły odparować.
Wprowadź rotację. Noś buty na zmianę z drugą parą, żeby każda zdążyła wyschnąć przez co najmniej 24 godziny - to najskuteczniejsza ochrona przed nawrotem zapachu.

Porównanie metod na zapach z butów

Metoda	Jak działa	Skuteczność	Uwagi
Soda oczyszczona	Wsypana do buta na noc pochłania część wilgoci i neutralizuje kwasy	Średnia	Tania i prosta, ale nie zabija bakterii - łagodzi objaw, nie przyczynę
Wietrzenie i suszenie	Usuwa wilgoć, która jest paliwem dla bakterii	Średnia/wysoka	Niezbędny krok przy każdej innej metodzie, ale sam rzadko wystarcza
Dezodorant / spray antybakteryjny do obuwia	Ogranicza bakterie i grzyby we wnętrzu buta	Wysoka	Atakuje źródło zapachu; stosuj do suchego wnętrza zgodnie z opisem na opakowaniu
Wymiana wkładek	Usuwa najbardziej nasiąknięty potem element	Wysoka	Najszybszy efekt przy mocno zużytym obuwiu
Rotacja par butów	Daje materiałom czas na wyschnięcie między noszeniem	Wysoka	Najlepsza profilaktyka; działa tylko przy noszeniu na zmianę
Perfumy / dezodorant do butów	Maskuje woń zapachem własnym	Niska	Tylko chwilowo zakrywa problem, nie eliminuje bakterii

Częste błędy przy walce z zapachem butów

Suszenie na grzejniku. Wysoka temperatura potrafi odkształcić klej i materiał, a do tego nie odkaża - wilgoć znika, ale bakterie zostają.
Maskowanie zapachu. Spryskiwanie butów perfumami bez wcześniejszego czyszczenia daje efekt na kilka godzin, po czym woń wraca spotęgowana.
Pomijanie skarpet. Najlepiej oczyszczone buty szybko zaczną pachnieć, jeśli wkładasz je w te same, nieświeże skarpety. Wybieraj przewiewne, bawełniane i zmieniaj je codziennie.
Mieszanie chemii na własną rękę. Nigdy nie łącz preparatów z aktywnym chlorem ze środkami kwasowymi (odkamieniacze, ocet, płyny do WC) - taka mieszanka uwalnia toksyczny gaz, który drażni drogi oddechowe.

Domowe sposoby - co naprawdę działa

Domowe metody bywają skuteczne, zwłaszcza gdy łączysz je z dokładnym suszeniem. Soda oczyszczona wsypana do buta na noc pochłania nieco wilgoci i łagodzi kwaśny zapach - rano wystarczy ją wytrząsnąć. Podobnie działają saszetki z węglem aktywnym, które zostawia się w obuwiu między noszeniem. Pomaga też wkładanie do butów na noc świeżej skórki cytrynowej lub kilku torebek czarnej herbaty, które wchłaniają wilgoć.

Sprawdza się też mrożenie - włożenie butów w foliowym worku do zamrażalnika na noc ogranicza część bakterii. To rozwiązanie awaryjne, bo nie usuwa wilgoci ani nie czyści wnętrza. Domowe triki traktuj więc jako wsparcie, a nie główną metodę. Ta sama zasada dotyczy innych uporczywych woni w domu, o czym piszemy w poradniku o tym, jak usunąć zapach zwierząt z mieszkania.

Jak zapobiec powrotowi zapachu

Rotacja obuwia. Miej dwie pary na zmianę, żeby każda schła co najmniej dobę.
Przewiewne skarpety. Stawiaj na bawełnę lub materiały odprowadzające wilgoć i zmieniaj je codziennie.
Suszenie po każdym noszeniu. Po powrocie do domu wyjmij wkładki i zostaw buty otwarte w przewiewnym miejscu.
Higiena stóp. Codzienne mycie i dokładne osuszanie stóp, zwłaszcza między palcami, ogranicza bakterie u źródła.
Regularna higiena wnętrza. Co kilka tygodni zostaw w ulubionych butach sodę oczyszczoną na noc lub użyj sprayu antybakteryjnego do obuwia, by nie dopuścić do nawarstwienia osadu i bakterii.

Warto pamiętać, że zatęchła woń w przedpokoju nie zawsze pochodzi tylko z butów - jej źródłem bywa też kratka odpływowa czy syfon w pobliżu. Jeśli zapach utrzymuje się mimo czystego obuwia, sprawdź nasz poradnik o tym, jak rozwiązać brzydki zapach z odpływu i kanalizacji.

Kiedy zapach z butów wymaga uwagi specjalisty

Jeśli mimo czyszczenia, suszenia i regularnej higieny zapach uporczywie wraca, a do tego pojawia się świąd, pieczenie, łuszczenie skóry między palcami lub zmiana koloru paznokci, może to być objaw grzybicy stóp. W takim przypadku same metody na obuwie nie wystarczą - warto skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, bo grzybica wymaga leczenia, a nieleczona przenosi się z powrotem na świeżo wyczyszczone buty.

FAQ

Czy soda oczyszczona usunie zapach z butów na stałe?
Soda oczyszczona pochłania część wilgoci i neutralizuje kwaśny zapach, więc działa jako skuteczne, doraźne wsparcie. Nie zabija jednak bakterii, które są źródłem woni, dlatego stosowana w pojedynkę nie da trwałego efektu. Najlepiej łączyć ją z dokładnym suszeniem butów, wymianą wkładek i rotacją dwóch par obuwia.

Jak pozbyć się zapachu z butów skórzanych?
W przypadku skóry naturalnej unikaj moczenia, bo woda potrafi trwale ją odkształcić i zaplamić. Wyjmij wkładki i zostaw je do wyschnięcia, przetrzyj wnętrze ledwo wilgotną ściereczką, a na noc wsyp do środka sodę oczyszczoną i rano ją wytrzep. Dokładnie wysusz buty z dala od grzejnika, a skórę zabezpiecz odpowiednim preparatem pielęgnacyjnym, by nie wyschła nadmiernie.

Ile czasu schną buty po czyszczeniu?
W temperaturze pokojowej i przy dobrej cyrkulacji powietrza buty zwykle schną od kilkunastu do około 24 godzin, zależnie od materiału i stopnia nasiąknięcia. Przyspieszysz to, wypychając je papierem, który pochłania wilgoć. Nie stawiaj ich na grzejniku, bo wysoka temperatura uszkadza klej i materiał.

Czy mogę wyprać buty sportowe w pralce?
Wiele butów z tkaniny można prać w pralce w niskiej temperaturze, w woreczku i bez wirowania, jeśli producent na to zezwala. Wcześniej wyjmij wkładki i sznurówki. Buty skórzane, klejone lub ze sztywnymi wzmocnieniami lepiej czyścić ręcznie, by nie uszkodzić struktury i klejów.

Jak zapobiec poceniu się stóp w butach?
Stawiaj na przewiewne obuwie i bawełniane skarpety zmieniane codziennie. Myj i dokładnie osuszaj stopy, zwłaszcza między palcami, oraz stosuj rotację dwóch par butów. Jeśli nadmierna potliwość się utrzymuje, warto skonsultować się z lekarzem, bo bywa objawem schorzeń wymagających leczenia.

Autor: Zespół MATMAT. Produkujemy profesjonalne środki czystości w Polsce od 1992 roku. Poznaj naszą historię.

Guides and how-tos

Jak pozbyć się zapachu z butów